Cryptorchidie

Bronvermelding: diverse internetartikelen

Cryptorchidie (de niet ingedaalde testikel) bij de reu

De teelbal (testikel) bij de reu wordt al vroeg in de vorming van de vrucht aangelegd in een gebied achter de nieren diep in de buik. Net als de nieren worden ze dubbel aangelegd. Het werkelijk afwezig zijn van een teelbal is net zo waarschijnlijk als het missen van een nier of een poot bij de geboorte.

Na de geboorte beginnen de teelballen een reis door de buik om gewoonlijk tussen de 1e en de 3e maand via het lieskanaal in de balzak te verschijnen.
Bij een aantal reuen verloopt dit proces niet volledig en wordt de reis naar de balzak niet afgemaakt. De niet afgedaalde teelbal kan zich in dit geval dus overal tussen de achterzijde van de nier en de balzak bevinden. In een aantal gevallen is de bal zelfs te voelen in het lieskanaal.

Wat betekent dit nu voor de reu. Een niet afgedaalde bal produceert net als een afgedaalde bal de gebruikelijke mannelijke hormonen. Het eenzijdig verwijderen van de buiten het lichaam aanwezig bal heeft dan ook geen invloed op de geslachtsdrift. Wel is het zo dat de "binnenbal" geen vruchtbaar zaad produceert. Voor de rijping van het zaad is het namelijk noodzakelijk dat de bal buiten het lichaam ligt, waar het enige graden koeler is.

Een reu met een eenzijdig niet afgedaalde bal is net zo vruchtbaar als een reu met twee ingedaalde ballen. Omdat het hier om een erfelijk bepaalde aandoening gaat is het echter onverstandig om een dergelijke reu in te zetten voor de voortplanting.

Indien het wenselijk is de reu te castreren dan dient dus ook de binnenste bal te worden verwijderd. Dit is voor een ervaren chirurg goed uitvoerbaar.

Het risico van teelbalkanker

Teelbalkanker komt bij ongeveer 1 op de 1000 (oudere) reuen voor. De teelbal neemt dan duidelijk in grootte toe, wat gewoonlijk een reden is voor een bezoek aan de dierenarts. Een deel van deze reuen heeft ook hormonale stoornissen die zich kunnen uiten als een huidaandoening. Het castreren is een simpele oplossing. Uitzaaiingen zijn in het eerste jaar vrij zeldzaam.

Bij de in de buik aanwezige bal is dit risico ongeveer 20-25 x groter. Dit betekend dat 1 op de 40-50 reuen vroeg of later een tumor van de teelbal ontwikkelt. Omdat de teelbaltumor in de buik voor u als eigenaar niet zichtbaar is en dus veelal pas laat ontdekt wordt betekent dit dat er in meer gevallen al een uitzaaiing zal zijn ten tijde van ontdekking. Daarnaast kan deze door de tumor mogelijk sterk vergrote teelbal ook andere buikklachten geven.
In het verleden was dit altijd reden voor dierenartsen om te adviseren de binnenbal door middel van een buikoperatie te verwijderen.

Onderzoek aan de Faculteit der Diergeneeskunde acht thans het risico van teelbaltumoren niet groot genoeg om een binnenbaloperatie te rechtvaardigen.
Dit zou immers betekenen dat 1 op de 40-50 reuen "voor niets gecastreerd worden". Beter wordt het geacht de binnenbal 1 x per jaar door middel van voelen door een deskundige hand, of het maken van een echoscan te controleren op tumorvorming.

In verband met het risico op tumorvorming is ons advies bij een niet ingedaalde bal:

Indien castratie gewenst wordt geacht, deze door een dierenarts met voldoende chirurgische ervaring te laten uitvoeren
Indien u een castratie niet gewenst acht:
de situatie regelmatige ( jaarlijkse) te laten controleren
de binnen bal preventief te laten verwijderen
Deze laatste keuze blijft dus een persoonlijke beslissing.

Het niet indalen van de ballen is helaas een veelvoorkomend verschijnsel bij de kelpies.

De eventuele operatie

Indien besloten wordt de binnenbal per operatie te verwijderen, wordt in de praktijk meestal direct voor aanvang van operatie met behulp van echo-onderzoek een scan gemaakt van de binnenbal. De hond is dan immers onder narcose en geschoren. Op deze wijze kan de zoektocht naar de bal gedurende de operatie worden beperkt . De ingreep wordt daardoor minder uitgebreid en de duur ervan bekort, wat het verloop van de ingreep ten goede komt. Dit is ook de reden waarom wij in verband met het risico op teelbalkanker de voorkeur geven aan het preventief verwijderen van de niet ingedaalde bal.

Kennel Kelpiebrink heeft, in zoverre bekend, 3 x een hond voortgebracht                   (2,77 %) waarvan niet beide teelballen waren ingedaald.